Masz do zrobienia projekt oznakowania przeszkody lotniczej – komina, masztu, budynku albo słupa? Poniżej kolejność, którą stosujemy w naszych projektach. Przy każdym kroku podajemy paragraf przepisu, żeby można było go sprawdzić u źródła.
Podstawa: ustawa – Prawo lotnicze oraz rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie przeszkód lotniczych, powierzchni ograniczających przeszkody oraz urządzeń o charakterze niebezpiecznym (tekst jednolity: Dz.U. 2025 poz. 903). Paragrafy (§) poniżej odnoszą się do tego rozporządzenia.
Krok 1. Czy obiekt jest przeszkodą lotniczą?
Przeszkodą lotniczą jest obiekt (Prawo lotnicze, art. 87¹ ust. 1):
- wyższy niż powierzchnie ograniczające przeszkody wyznaczone dla lotniska – w pobliżu lotnisk mogą to być nawet niskie obiekty,
- o wysokości od 100 m powyżej otaczającego terenu lub wody – w całej Polsce,
- uznany za przeszkodę decyzją organu (np. trudno dostrzegalny z powietrza).
Obiekty budowlane o wysokości od 50 m do mniej niż 100 m trzeba zgłosić do Ministra Obrony Narodowej (art. 87¹a, od 2025 r.). Samo to zgłoszenie nie oznacza jeszcze obowiązku oznakowania.
Za oznakowanie odpowiada właściciel nieruchomości, użytkownik wieczysty albo osoba z ograniczonym prawem rzeczowym – ten, kto faktycznie włada nieruchomością (art. 87² ust. 2).
Krok 2. Zbierz dane obiektu
- wysokość względna i bezwzględna najwyższego punktu (układ PL-EVRF2007-NH, z dokładnością 0,1 m),
- położenie w układzie WGS-84 (zapis 1/100 sekundy), numer działki, obręb, miejscowość,
- kształt i wymiary obiektu, a dla komina – uśredniona średnica,
- wysokość otaczającej zabudowy lub lasu – oznakowanie można zakończyć na ich górnym poziomie (§ 33); sąsiednich przeszkód lotniczych się przy tym nie uwzględnia,
- jakie zasilanie jest na miejscu: sieć 230 V AC czy tylko akumulatory / fotowoltaika.
Uwaga: dane w zgłoszeniu składanym po zakończeniu budowy muszą pochodzić z pomiarów geodety z uprawnieniami (§ 54 ust. 6). Na etapie projektu wystarczą dane projektowe.
Krok 3. Oznakowanie dzienne
Oznakowanie dzienne to malowanie (§ 22 ust. 2). Wzór zależy od kształtu obiektu:
| Kształt obiektu | Warunek | Malowanie |
|---|---|---|
| Smukły (komin, maszt, wieża) | oba wymiary rzutu ≥ 1,5 m, dłuższy ≥ 3× krótszy (§ 24) | pasy poprzeczne czerwono-białe lub pomarańczowo-białe, skrajne ciemniejsze; liczba pasów wg tabeli 6-4 Załącznika 14 ICAO |
| Zwarty (zbiornik, budynek) | oba wymiary ≥ 4,5 m, dłuższy < 3× krótszy (§ 25) | szachownica, kwadraty o boku 1,5–3 m, narożne ciemniejsze |
| Pozostałe | § 26 | jednolity kolor czerwony lub pomarańczowy |
Malowanie można zastąpić białymi światłami błyskowymi – średniej intensywności typu A albo, dla obiektów od 150 m, wysokiej intensywności typu A – ale tylko po uzyskaniu zezwolenia na zmianę sposobu oznakowania (§ 22 ust. 2 pkt 2). Przy obiektach wyższych niż 105 m takie światła montuje się także na poziomach pośrednich, w odstępach nie większych niż 105 m (§ 23).
Do tego wariantu: lampa C-100-D Dual (dzień typ A / noc typ C) lub C-100H (wysoka intensywność typ A).
Krok 4. Oznakowanie nocne – typ lamp i poziomy
| Wysokość obiektu | Światła (§ 35, § 36) | Lampy COLOZUZ |
|---|---|---|
| poniżej 45 m | niska intensywność typ A lub B na najwyższym punkcie; przy długości w poziomie > 45 m – co najwyżej co 45 m | N-50 |
| od 45 m | średnia intensywność typ C (ciągłe) albo typ B (błyskowe) na przemian z niską typ B; na szczycie zawsze średnia | C-100K, C-100Eco; z N-50 na przemian |
Dla obiektów od 45 m poziomy pośrednie rozmieszcza się równomiernie, co najwyżej co 52 m, od szczytu do terenu albo do górnego poziomu zabudowy lub lasu (§ 36 ust. 3). Na jednym poziomie pośrednim wszystkie lampy mają tę samą intensywność (§ 36 ust. 5). Poziomów pośrednich nie ma, jeśli szczyt jest mniej niż 45 m nad otaczającą zabudową lub lasem (§ 36 ust. 4).
Światła błyskowe średniej intensywności typu B na jednym obiekcie błyskają równocześnie (§ 34). Jeśli część obiektu zasłania lampę, dokłada się lampy na części zasłaniającej (§ 32).
Przepis nie ustala górnej granicy wysokości dla oznakowania nocnego – oba warianty z tabeli są dopuszczalne także powyżej 150 m (§ 36). Granica 150 m dotyczy oznakowania dziennego (krok 3). Zalecenie COLOZUZ: dla obiektów powyżej 150 m stosujemy system błyskowy (typ B z N-50).
Wyjątki: elektrownie wiatrowe – lampa typu B na gondoli, od 150 m dodatkowo co najmniej 3 lampy typu E w połowie wysokości i rezerwowa lampa typu B (§ 37); linie napowietrzne – lampy typu B na konstrukcjach wsporczych w kolejności błysków określonej w § 38; obiekty poniżej 45 m dłuższe niż 100 m w poziomie – po uzyskaniu zezwolenia lampy typu B co najwyżej co 900 m (§ 35 ust. 3).
Kominy – dwa dodatkowe wymagania
- najwyższy poziom lamp: 1,5–3 m poniżej wylotu spalin (§ 31 ust. 2),
- liczba lamp na każdym poziomie zależy od uśrednionej średnicy (§ 39):
| Uśredniona średnica komina | Lamp na poziomie |
|---|---|
| poniżej 6 m | 3 |
| 6–30 m | 4 |
| powyżej 30 m do 60 m | 6 |
| powyżej 60 m | 8 |
Przykład: komin 80 m, średnica 4 m, pomalowany w pasy, oznakowanie błyskowe. Dwa poziomy (80 m : 52 m → potrzebny jeden poziom pośredni): szczyt ok. 77–78 m – 3 × C-100K (średnia typ B), poziom pośredni ok. 40 m – 3 × N-50 (niska typ B). Razem 6 lamp.
Więcej przykładów (kominy 80, 120, 130 i 180 m) na stronie Oznakowanie kominów, a rysunki 24 typów obiektów w Kompendium oznakowania przeszkód lotniczych (PDF).
Krok 5. Zasilanie, sterowanie i kontrola pracy
- zasilanie: 230 V AC z instalacji obiektu albo DC z akumulatorów (np. z fotowoltaiką) – N-50, C-100K i C-100Eco pracują bezpośrednio z DC,
- sterowanie zmierzchowe i synchronizacja błysków,
- kontrola pracy lamp – awarię świateł trzeba zgłosić w ciągu 24 godzin Prezesowi ULC, Ministrowi Obrony Narodowej, ministrowi spraw wewnętrznych oraz do Międzynarodowego Biura NOTAM (§ 57). Dlatego warto od razu zaprojektować sygnalizację awarii.
Wszystkie te funkcje realizuje rozdzielnica oświetlenia przeszkodowego ROP montowana u podstawy obiektu.
Krok 6. Zgłoszenie przeszkody lotniczej
Przeszkodę zgłasza się Prezesowi Urzędu Lotnictwa Cywilnego, Ministrowi Obrony Narodowej i ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych – elektronicznie, z podpisem kwalifikowanym, zaufanym albo osobistym (§ 54 ust. 1).
| Kiedy | Co zawiera (§ 54) |
|---|---|
| najpóźniej 2 miesiące PRZED osiągnięciem wysokości, od której obiekt staje się przeszkodą | arkusz kalkulacyjny z danymi obiektu (krok 2), opis i schemat oznakowania nocnego ze wskazaniem modelu lamp oraz dziennego – z modelem lamp, jeżeli będą zastosowane (§ 54 ust. 4 pkt 1 lit. i–j), przewidywane terminy, mapa, zwymiarowane rzuty pionowe |
| najpóźniej 2 miesiące PO osiągnięciu wysokości docelowej | to samo z pomiarów geodety, a w opisie oznakowania – producent i model lamp nocnych oraz dziennych, jeżeli zostały zastosowane (§ 54 ust. 5 pkt 3–4); operat techniczny geodety |
Model lamp trzeba więc znać już przy pierwszym zgłoszeniu. Karty katalogowe lamp COLOZUZ są w dziale Pobierz.
Zmianę danych lub likwidację przeszkody zgłasza się w ciągu 14 dni, a zmianę kształtu – 2 miesiące wcześniej (§ 56).
Jeśli chcesz oznakować obiekt inaczej niż wynika z przepisów (np. światła zamiast malowania), składasz wniosek o zezwolenie na zmianę sposobu oznakowania. Do wniosku dołącza się projekt oznakowania (§ 40 ust. 2 pkt 9).
Krok 7. Po montażu
- sprawdź, czy wszystkie lampy świecą i błyskają równocześnie,
- złóż zgłoszenie po osiągnięciu wysokości docelowej (krok 6),
- pamiętaj o 24 godzinach na zgłoszenie awarii przez cały okres eksploatacji.
Nie masz czasu na projekt?
Wykonaliśmy dziesiątki projektów oznakowania przeszkód lotniczych. Dla obiektów, na które dostarczamy lampy COLOZUZ, przygotujemy także projekt oznakowania.
Napisz do nas →
Najczęstsze pytania
Co zawiera projekt oznakowania przeszkody lotniczej?
Dane obiektu, oznakowanie dzienne (wzór malowania), oznakowanie nocne (typ i model lamp, wysokości poziomów, liczba lamp na poziomie), zasilanie i sterowanie. Te same informacje trafiają do zgłoszenia przeszkody (§ 54).
Czy w zgłoszeniu trzeba podać konkretne lampy?
Tak. Zgłoszenie przed osiągnięciem wysokości zawiera model lamp, a zgłoszenie po zakończeniu budowy – producenta i model lamp (§ 54 ust. 4 i 5). Dla lamp nocnych zawsze, dla dziennych – jeżeli są stosowane (np. zamiast malowania).
Ile jest czasu na zgłoszenie przeszkody?
Najpóźniej 2 miesiące przed osiągnięciem wysokości, od której obiekt staje się przeszkodą, i najpóźniej 2 miesiące po osiągnięciu wysokości docelowej (§ 54 ust. 3).
Co zrobić, gdy lampa przestanie świecić?
Zgłosić awarię w ciągu 24 godzin Prezesowi ULC, MON, ministrowi spraw wewnętrznych i do Międzynarodowego Biura NOTAM (§ 57), a następnie ją usunąć.
Stan prawny: listopad 2026. Informacje mają charakter ogólny. Wiążące są przepisy oraz wymagania wskazane przez Urząd Lotnictwa Cywilnego dla konkretnego obiektu.