W skrócie
- Oznakowanie przeszkody lotniczej składa się z oznakowania dziennego i nocnego (§ 22 ust. 1). Oznakowanie dzienne wykonuje się przez pomalowanie przeszkody; przewody linii napowietrznych oznakowuje się kulami, a po uzyskaniu zezwolenia pomalowanie można zastąpić światłami, flagami albo tablicami (§ 22 ust. 2).
- Przeszkoda smukła (rzut w obu wymiarach co najmniej 1,5 m, stosunek wymiarów co najmniej 3 – zwykle komin, wieża) – pasy na przemian czerwone i białe albo pomarańczowe i białe; pasy skrajne w kolorze ciemniejszym (§ 24).
- Przepisy nie wyznaczają terminu odnowienia oznakowania ani kryterium utraty jego czytelności – szczegóły.
COLOZUZ nie wykonuje malowania – produkujemy lampy przeszkodowe.
Obowiązek dotyczy tylko obiektów, które są przeszkodami lotniczymi – zob. Przeszkoda lotnicza.
Sposób oznakowania dziennego zależy od kształtu przeszkody
Przeszkoda smukła – rzut na co najmniej jedną płaszczyznę pionową ma w obu wymiarach 1,5 m lub więcej, a stosunek wymiaru dłuższego do krótszego wynosi 3 lub więcej (zwykle komin, wieża). Maluje się ją w pasy prostopadłe do dłuższego wymiaru (§ 24 ust. 1).
Przeszkoda zwarta – rzut na dowolną płaszczyznę pionową ma w obu wymiarach 4,5 m lub więcej, a stosunek wymiaru dłuższego do krótszego wynosi mniej niż 3 (np. zbiornik, wieża ciśnień). Maluje się ją w szachownicę z kwadratów o boku od 1,5 m do 3 m; kwadraty na narożach – kolorem ciemniejszym (§ 25).
Elektrownia wiatrowa i morska turbina wiatrowa – kolor biały: łopaty wirnika, gondola i 2/3 górnej części konstrukcji wsporczej (§ 27).
Przewody linii napowietrznej – kule na przemian czerwone i białe albo pomarańczowe i białe, na najwyżej zawieszonym przewodzie. Średnica kuli co najmniej 0,6 m. Odstęp między kulami (i od konstrukcji wsporczej) najwyżej 30 m przy średnicy 0,6–0,8 m, 35 m przy średnicy powyżej 0,8 do 1,3 m, 40 m przy średnicy powyżej 1,3 m (§ 28 ust. 1–4). Konstrukcje wsporcze maluje się w pasy (§ 28 ust. 6).
Pozostałe przeszkody (inne niż wyżej) – jeden kolor: czerwony albo pomarańczowy (§ 26).
Pasy – kolory i szerokość
- Na przemian czerwony i biały albo pomarańczowy i biały (§ 24 ust. 3).
- Pasy skrajne – na obu końcach dłuższego wymiaru – kolorem ciemniejszym (§ 24 ust. 4). Dlatego liczba pasów jest nieparzysta.
- Szerokość pasa zależy od najdłuższego wymiaru przeszkody – tabela 6-4 Załącznika 14 tom I (§ 24 ust. 2):
| Najdłuższy wymiar przeszkody | Szerokość pasa |
|---|---|
| powyżej 1,5 m do 210 m | 1/7 tego wymiaru |
| powyżej 210 m do 270 m | 1/9 |
| powyżej 270 m do 330 m | 1/11 |
| powyżej 330 m do 390 m | 1/13 |
| powyżej 390 m do 450 m | 1/15 |
| powyżej 450 m do 510 m | 1/17 |
| powyżej 510 m do 570 m | 1/19 |
| powyżej 570 m do 630 m | 1/21 |
Przykład: komin 120 m – 7 pasów po ok. 17,1 m: 4 czerwone (w tym oba skrajne) i 3 białe.
Ten sam komin wśród hal o wysokości 30 m: szerokość pasów pozostaje 17,1 m, bo oznakowanie projektuje się według całkowitej wysokości przeszkody (§ 33 ust. 2). Część poniżej 30 m może zostać pominięta (§ 33 ust. 1): od góry pasy kończą się na 102,9 / 85,7 / 68,6 / 51,4 / 34,3 m, a najniższy malowany odcinek białego pasa ma 4,3 m.
Gdy kolory zlewają się z tłem
Pasy i szachownicę maluje się wtedy kolorami kontrastującymi ze sobą i z otoczeniem (§ 24 ust. 3, § 25 ust. 3). Przy jednym kolorze – kolorem kontrastującym z otoczeniem (§ 26).
Przeszkoda otoczona zabudową lub lasem
Oznakowanie wykonuje się od najwyższego punktu przeszkody do górnego poziomu otaczającej zabudowy lub lasu; część poniżej tego poziomu może zostać pominięta. Sąsiednich przeszkód lotniczych nie wlicza się do tego poziomu (§ 33 ust. 1). Całe oznakowanie, w tym szerokość pasów, projektuje się według całkowitej wysokości przeszkody (§ 33 ust. 2). Schemat – załącznik nr 5 do rozporządzenia.
Przeszkody niepodlegające oznakowaniu dziennemu
Oznakowaniu dziennemu nie podlegają (§ 46 ust. 1):
- budynki mieszkalne i budynki użyteczności publicznej – z wyjątkiem dominant (np. wież, iglic) przewyższających budynek o 5 m lub więcej,
- dźwigi i żurawie budowlane – w części nieprzewyższającej wznoszonego obiektu budowlanego,
- obiekty wpisane do rejestru zabytków i obiekty kultu religijnego – o wysokości poniżej 150 m,
- części składowe lotniczych urządzeń naziemnych – jeżeli z warunków technicznych urządzenia wynika, że naniesienie oznakowania może spowodować zakłócenia w jego funkcjonowaniu.
Te wyjątki dotyczą tylko oznakowania dziennego. Oznakowanie nocne obowiązuje, chyba że wyłącza je § 44 lub § 46 ust. 2 albo decyzja o zwolnieniu z oznakowania. Zgłoszenie przeszkody obowiązuje zawsze – jedyny wyjątek to § 43.
Oznakowaniu w ogóle nie podlegają m.in. obiekty naturalne (§ 44).
Zmiana sposobu oznakowania dziennego – światła, flagi, tablice
Zamiast pomalowania (a przy przewodach linii – zamiast kul) można zastosować – tylko po uzyskaniu zezwolenia na zmianę sposobu lub rodzaju oznakowania (§ 22 ust. 2 pkt 2, § 28 ust. 5):
- białe światła błyskowe średniej intensywności typu A,
- białe światła błyskowe wysokiej intensywności typu A – na przeszkodach o wysokości 150 m i wyższych,
- światła wysokiej intensywności typu B – na konstrukcjach wsporczych linii napowietrznych,
- flagi: prostokątne, boki co najmniej 0,6 m, co najwyżej co 15 m (§ 29),
- tablice: prostokątne, boki co najmniej 1,5 m, co najwyżej co 30 m (§ 30).
Parametry świateł określają tabele 6-1, 6-2 i 6-3 Załącznika 14 tom I (§ 23 ust. 1–3).
Jeżeli szczyt przeszkody oznakowanej w dzień białymi światłami typu A jest wyżej niż 105 m nad terenem (albo nad górnym poziomem otaczającej zabudowy lub lasu), dodaje się światła na poziomach pośrednich, w odstępach najwyżej 105 m (§ 23 ust. 4–5).
Białe światła dzienne nie zastępują oznakowania nocnego (§ 22 ust. 3).
Kto wydaje zezwolenie. Ustawa wymienia Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego, Ministra Obrony Narodowej, Komendanta Głównego Policji i Komendanta Głównego Straży Granicznej (art. 87² ust. 3 Prawa lotniczego). Podział właściwości opisuje wprost tylko dla zwolnień z oznakowania (art. 87² ust. 1): MON – dla przeszkód przy lotniskach wpisanych wyłącznie do rejestru lotnisk wojskowych i dla obiektów uznanych przez MON, KGP albo KGSG – analogicznie dla lotnisk lotnictwa służb porządku publicznego, w pozostałych przypadkach Prezes ULC.
Wniosek składa podmiot obowiązany do oznakowania (§ 40 ust. 1). Dołącza się m.in. projekt oznakowania i uzasadnienie (§ 40 ust. 2 pkt 9–10). Zezwolenia udziela się w przypadkach z § 41, jeżeli nie obniży to bezpieczeństwa żeglugi powietrznej lub wynika to ze względów technicznych przeszkody (art. 87² ust. 3).
Białe lampy zastępują pomalowanie dopiero od dnia decyzji – do tego czasu pomalowanie musi być utrzymane. Zmiana sposobu oznakowania zmienia dane w zgłoszeniu przeszkody – zgłasza się ją niezwłocznie, najpóźniej 14 dni od wykonania zmiany (§ 56 ust. 1).
Lampy COLOZUZ do oznakowania dziennego (po uzyskaniu zezwolenia): C-100-D Dual – w dzień średnia intensywność typu A, w nocy typu C; C-100H – wysoka intensywność typu A.
Czego przepisy nie rozstrzygają
- Utrata czytelności. § 57 wymaga przekazania informacji o utracie czytelności oznakowania dziennego – niezwłocznie, nie później niż 24 godziny od jej zaistnienia. Przepis nie określa, kiedy oznakowanie traci czytelność, ani od jakiej chwili liczyć termin przy stopniowym blaknięciu powłoki.
- Termin odnowienia. Żaden przepis nie wyznacza terminu odnowienia oznakowania po utracie czytelności – § 57 wymaga tylko zgłoszenia.
- Stare oznakowanie. Oznakowanie zgodne z rozporządzeniem z 25.06.2003 r. dostosowuje się do obecnych wymagań przy najbliższej renowacji (§ 61 ust. 1). Przepis nie mówi, co jest renowacją ani kiedy ma nastąpić. Ustalenia i rezygnacje z oznakowania dokonane według § 9 rozporządzenia z 2003 r. zachowują ważność (§ 61 ust. 2). Brak oznakowania albo oznakowanie niezgodne z przepisami z 2003 r. trzeba poprawić od razu.
- Smukły maszt poniżej 1,5 m. Według rozporządzenia przeszkodę, której rzut nie ma w obu wymiarach 1,5 m, maluje się jednym kolorem (§ 24 ust. 1, § 26). Załącznik 14 ICAO przewiduje pasy dla konstrukcji kratowej o jednym wymiarze powyżej 1,5 m (pkt 6.2.3.3 b). Rozbieżność trzeba rozstrzygnąć w projekcie oznakowania.
- Pasy czy szachownica. Kryteria § 24 i § 25 się nie wykluczają – niektóre bryły spełniają oba. Przepis nie mówi, który sposób wybrać; rozstrzyga projekt albo zezwolenie (§ 41 pkt 4).
- Przeszkoda otoczona zabudową. Przepis nie określa promienia ani sposobu wyznaczenia „górnego poziomu zabudowy lub lasu” (§ 33 ust. 1) i nie mówi, czy najniższy malowany pas musi być ciemny. Przyjęte wartości uzasadnia się w projekcie.
- Kolory kontrastowe. Przepis nie podaje kryterium, kiedy czerwień i biel „nie są widoczne na tle otoczenia”, ani nie mówi, kto to ocenia. Zmianę kolorów warto uzgodnić z organem.
- Przewody linii a właściciel gruntu. Obowiązek wiąże się z nieruchomością, nie z właścicielem obiektu (art. 87² ust. 2 pkt 1). Przy liniach przesyłowych, masztach operatorów i farmach wiatrowych na gruntach dzierżawionych obowiązki trzeba przypisać umową.
Komu przekazuje się informację o utracie czytelności
Przekazuje ją podmiot obowiązany do zgłoszenia przeszkody – ten z trzech: właściciel nieruchomości, użytkownik wieczysty albo osoba, której przysługują ograniczone prawa rzeczowe – który faktycznie włada nieruchomością z przeszkodą (art. 87¹ ust. 6 pkt 1).
- Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego,
- Minister Obrony Narodowej,
- minister właściwy do spraw wewnętrznych (Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji),
- Międzynarodowe Biuro NOTAM (§ 57).
Podstawa: rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie przeszkód lotniczych, powierzchni ograniczających przeszkody oraz urządzeń o charakterze niebezpiecznym (tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 903) – oznaczone „§”; ustawa – Prawo lotnicze (tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 1407, ze zmianami obowiązującymi od 1.10.2026) – oznaczone „art.”; Załącznik 14 tom I do Konwencji chicagowskiej (Dz. Urz. ULC 2021 poz. 41).
Zobacz też: Przeszkoda lotnicza · Projekt oświetlenia przeszkodowego · Kominy
Stan prawny: listopad 2026. Informacje mają charakter ogólny. Wiążące są przepisy oraz decyzje właściwych organów.