W skrócie

  • Obiekt od 100 m nad terenem jest przeszkodą lotniczą w całej Polsce. Obiekt niższy jest przeszkodą, jeżeli przekracza powierzchnie ograniczające przeszkody lotniska, stoi w pasie drogi startowej albo uznano go za przeszkodę decyzją (art. 87¹ ust. 1).
  • Przeszkodę co do zasady zgłasza się i oznakowuje (wyjątki: § 43, § 44, § 46, decyzja o zwolnieniu). Obowiązek ma ten, kto faktycznie włada nieruchomością z przeszkodą (art. 87¹ ust. 6, art. 87² ust. 2).
  • Awarię świateł zgłasza się w 24 godziny od jej zaistnienia (§ 57) – bez sygnalizacji awarii w praktyce nie da się tego dotrzymać (niżej).
  • Obiekt budowlany od 50 m do poniżej 100 m, niewpisany do ewidencji przeszkód, zgłasza się do MON (art. 871a).

Kiedy obiekt jest przeszkodą lotniczą

Przeszkodą lotniczą jest obiekt (art. 87¹ ust. 1):

  1. wyższy niż powierzchnie ograniczające przeszkody lotniska, wskazane w decyzji z art. 87⁸ ust. 1, planie generalnym lub promesie – dotyczy obiektów sztucznych i naturalnych (art. 87 ust. 1),
  2. o wysokości od 100 m nad otaczającym terenem lub wodą – w całej Polsce i w polskiej wyłącznej strefie ekonomicznej na Bałtyku,
  3. stojący w pasie drogi startowej – bez względu na wysokość,
  4. uznany za przeszkodę decyzją Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego, Ministra Obrony Narodowej, Komendanta Głównego Policji albo Komendanta Głównego Straży Granicznej – w zakresie ich właściwości – ze względu na potencjalne zagrożenie dla ruchu statków powietrznych.

Obiekt trwały wyższy niż powierzchnie ograniczające przeszkody można postawić tylko po uzyskaniu zgody w drodze decyzji (art. 87 ust. 3). Do wysokości takiego obiektu wlicza się umieszczone na nim kominy, reklamy, anteny i inne urządzenia (art. 87 ust. 2). W zgłoszeniu przeszkody wysokość podaje się z uwzględnieniem dominant (§ 54 ust. 4 pkt 1 lit. g).

Przeszkoda istniejąca – obowiązki

  • Oznakowanie dzienne i nocne (art. 87² ust. 1). Przepisy nie wyznaczają terminu naprawy świateł ani odnowienia pomalowania – jest tylko obowiązek zgłoszenia awarii (§ 57).
  • Awarie – zgłoszenie w 24 godziny (niżej).
  • Likwidacja i zmiany zgłoszonych danych – niezwłocznie, najpóźniej 14 dni od zmiany (§ 56 ust. 1). Producent i model lamp są częścią zgłoszenia (§ 54 ust. 5 pkt 3–4) – wymiana lamp na inny model albo zmiana sposobu oznakowania to zmiana zgłoszonych danych.
  • Zmiana kształtu – najpóźniej 2 miesiące przed jej wprowadzeniem (§ 56 ust. 2). Przepis nie rozstrzyga, czy samo podwyższenie, np. antena na kominie, to zmiana kształtu (§ 41 pkt 5 odróżnia wysokość od kształtu) – bezpieczniej zgłosić je z wyprzedzeniem, a po wykonaniu zgłosić ponownie w 14 dni. Antena ponad wylotem komina zmienia też najwyższy punkt przeszkody, na którym musi znaleźć się światło (§ 31 ust. 1).
  • Stare oznakowanie zgodne z rozporządzeniem z 25.06.2003 r. dostosowuje się do obecnych wymagań przy najbliższej renowacji – odpowiednio dziennego albo nocnego (§ 61 ust. 1). Przy wymianie kompletu lamp układ liczy się według obecnych przepisów – liczba poziomów i lamp może wyjść inna (zob. przykład niżej).

Komu: Prezesowi ULC, Ministrowi Obrony Narodowej, Komendantowi Głównemu Policji i Komendantowi Głównemu Straży Granicznej (art. 87¹ ust. 7), a także ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, którego nadal wymienia § 56 ust. 1–2. Forma – jak przy zgłoszeniu przeszkody (§ 56 ust. 3–4).

Dane przeszkody są w jawnej ewidencji (art. 87¹ ust. 4, § 58 ust. 3). Jeżeli nie odpowiadają stanowi faktycznemu, Prezes ULC może przekazać do publikacji w informacji lotniczej zastrzeżenie o przeszkodzie (art. 87³ ust. 2) – warto sprawdzić swój wpis.

Nowa przeszkoda – zgłoszenie

Kto zgłasza i oznakowuje. Ten z trzech: właściciel nieruchomości, użytkownik wieczysty albo osoba, której przysługują ograniczone prawa rzeczowe do nieruchomości – który faktycznie włada nieruchomością z przeszkodą (art. 87¹ ust. 6 pkt 1, art. 87² ust. 2 pkt 1).

W szczególnych przypadkach:

  • zgłasza i oznakowuje zarządzający lotniskiem – gdy nie ma osoby z pkt 1 albo nie da się ustalić jej miejsca pobytu, i tylko dla przeszkód w granicach powierzchni ograniczających tego lotniska; na morzu – posiadacz pozwolenia na sztuczne wyspy i konstrukcje (art. 87¹ ust. 6 pkt 2 i 4, art. 87² ust. 2 pkt 2 i 5),
  • obiekt czasowy lub ruchomy wyższy niż powierzchnie ograniczające przeszkody zgłasza ten, kto go postawił (art. 87¹ ust. 6 pkt 3); ustawa nie wskazuje go jako obowiązanego do oznakowania,
  • ustawa wymienia też jako obowiązanych do oznakowania zarządzającego lotniskiem, gdy obiekt stał się przeszkodą przez budowę, rozbudowę lub zmianę cech lotniska, oraz wnioskodawcę w sprawie uznania obiektu za przeszkodę – a przy postępowaniu wszczętym z urzędu posiadacza nieruchomości (art. 87² ust. 2 pkt 3–4).

Komu. Prezesowi Urzędu Lotnictwa Cywilnego, Ministrowi Obrony Narodowej, Komendantowi Głównemu Policji i Komendantowi Głównemu Straży Granicznej (art. 87¹ ust. 6).

Forma. Dokumenty elektroniczne opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Gdy to niemożliwe – dokumenty elektroniczne i wydruk z własnoręcznym czytelnym podpisem (§ 54 ust. 1–2).

Obiekt trwały zgłasza się dwa razy (§ 54 ust. 3):

  1. najpóźniej 2 miesiące przed osiągnięciem wysokości, od której staje się przeszkodą – arkusz kalkulacyjny z danymi obiektu (według przepisu ma on zawierać także opis i schemat planowanego oznakowania dziennego i nocnego z modelem lamp), mapa i zwymiarowane rzuty pionowe (§ 54 ust. 4),
  2. najpóźniej 2 miesiące od osiągnięcia wysokości docelowej – m.in. dane z pomiaru wykonanego przez geodetę z uprawnieniami wraz z operatem technicznym oraz opis i schemat wykonanego oznakowania z producentem i modelem lamp (§ 54 ust. 5–6).

Model lamp podaje się już w pierwszym zgłoszeniu – lampy wybiera się na etapie projektu, nie przy odbiorze. Przy budowie komina termin „2 miesiące przed osiągnięciem 100 m” w praktyce oznacza zgłoszenie przed rozpoczęciem budowy. Od przekroczenia 100 m obiekt w budowie jest przeszkodą i wymaga oznakowania (art. 87¹ ust. 1 pkt 2, art. 87² ust. 1).

Obiekty czasowe i ruchome (np. żurawie, dźwigi samojezdne): od 100 m – zgłoszenie najpóźniej 2 miesiące przed powstaniem obiektu (§ 54 ust. 9). Obiekt wyższy niż powierzchnie ograniczające przeszkody – po pisemnym uzgodnieniu lokalizacji z zarządzającym lotniskiem i ze służbą ruchu lotniczego (jeśli działa na lotnisku); zgłoszenie z kopiami uzgodnień najpóźniej 7 dni przed powstaniem obiektu (art. 87 ust. 4, § 52–54). Dźwig do remontu komina trzeba więc zgłosić z dużym wyprzedzeniem.

Opis przygotowania: Projekt oświetlenia przeszkodowego.

Oznakowanie

Przeszkody lotnicze oznakowuje się, chyba że przepisy je z tego wyłączają albo wydano decyzję o zwolnieniu (art. 87² ust. 1).

Oznakowanie dzienne – co do zasady pomalowanie przeszkody (§ 22 ust. 2): Oznakowanie dzienne – malowanie przeszkodowe.

Oznakowanie nocne – światła przeszkodowe. Parametry świateł określają tabele 6-1, 6-2 i 6-3 Załącznika 14 tom I (§ 23 ust. 1–3).

  • przeszkoda niższa niż 45 m – światła niskiej intensywności typu A albo B na szczycie; gdy przeszkoda ma w rzucie poziomym ponad 45 m – rozmieszczone równomiernie, najwyżej co 45 m (§ 35 ust. 1–2), np. N-50,
  • przeszkoda od 45 m – światła średniej intensywności typu C albo na przemian średniej intensywności typu B i niskiej intensywności typu B (wtedy na szczycie średnia typu B). Światła umieszcza się na szczycie i na poziomach pośrednich rozłożonych równo, najwyżej co 52 m, licząc w dół do terenu albo do górnego poziomu otaczającej zabudowy lub lasu. Poziomów pośrednich nie ma, gdy szczyt jest mniej niż 45 m ponad tą zabudową lub lasem (§ 36), np. C-100K,
  • komin – światła 1,5–3 m poniżej wylotu spalin (§ 31 ust. 2); na każdym poziomie 3, 4, 6 albo 8 lamp, zależnie od uśrednionej średnicy (§ 39) – zob. Kominy.

Przykład: komin 120 m, uśredniona średnica 6–30 m, najwyższe światła na 118 m. Wolnostojący: (118 m) / 52 m = 2,27 – trzy odcinki po 39,3 m, poziomy na 118 / 78,7 / 39,3 m, po 4 lampy – razem 12. Ten sam komin wśród hal 30 m: (118 – 30) / 52 = 1,69 – dwa odcinki po 44 m, poziomy na 118 / 74 m – razem 8 lamp.

Elektrownie wiatrowe i linie napowietrzne mają osobne zasady (§ 37, § 37a, § 38).

Wyłączenia. Oznakowaniu nie podlegają m.in. obiekty naturalne oraz przeszkody w cieniu istniejącej przeszkody – w rozumieniu § 45, czyli tylko w obszarze powierzchni ograniczających przeszkody lotniska (§ 44). Wyłączenie z oznakowania nie zwalnia ze zgłoszenia – ze zgłoszenia zwalnia tylko § 43.

Zwolnienie albo zezwolenie na inny sposób oznakowania wydaje w drodze decyzji Prezes ULC, Minister Obrony Narodowej, Komendant Główny Policji albo Komendant Główny Straży Granicznej (art. 87² ust. 3). Podział właściwości ustawa opisuje wprost dla zwolnień (art. 87² ust. 1). Udziela się go w przypadkach z § 41, jeżeli nie obniży to bezpieczeństwa żeglugi powietrznej lub wynika to ze względów technicznych przeszkody (art. 87² ust. 3). Zwolnienie przeszkody od 100 m wymaga uzgodnienia z MON, Komendantem Głównym Policji i Komendantem Głównym Straży Granicznej (art. 87² ust. 1 pkt 3).

Awaria świateł i utrata czytelności oznakowania dziennego

Informację przekazuje podmiot obowiązany do zgłoszenia przeszkody – niezwłocznie, najpóźniej 24 godziny od zaistnienia awarii albo utraty czytelności (§ 57).

Termin biegnie od zaistnienia awarii, a nie od jej zauważenia. Da się go dotrzymać tylko wtedy, gdy awaria jest od razu sygnalizowana, np. przez system kontroli pracy lamp do dyżurki albo dyspozytorni. Przepis nie definiuje też awarii: jedna niedziałająca lampa na poziomie zostawia sektor, z którego przeszkody nie widać (§ 21: widoczność z dowolnego kierunku) – bezpieczniej zgłaszać każdą.

Komu:

  • Prezesowi Urzędu Lotnictwa Cywilnego,
  • Ministrowi Obrony Narodowej,
  • ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji),
  • Międzynarodowemu Biuru NOTAM (§ 57).

Naprawa lamp COLOZUZ: Serwis i naprawa lamp przeszkodowych.

Obiekty od 50 m do 100 m – zgłoszenie do MON

Obiekt budowlany, także tymczasowy, o wysokości 50 m lub większej, ale poniżej 100 m nad terenem lub wodą, zgłasza się Ministrowi Obrony Narodowej – jeżeli nie jest wpisany do ewidencji przeszkód lotniczych (art. 871a ust. 1).

  • Termin: najpóźniej 2 miesiące przed dniem, w którym obiekt osiągnie 50 m (art. 871a ust. 2). Dla obiektów już stojących tekst ustawy terminu nie podaje.
  • Zgłasza ten, kto faktycznie włada lub gospodaruje nieruchomością – tu ustawa obejmuje także np. dzierżawcę (art. 871a ust. 3). Forma – jak przy zgłoszeniu przeszkody.
  • Zawartość: dane kontaktowe, skrócony opis techniczny obiektu, współrzędne WGS-84 (1/100″), działka i obręb, wysokość nad terenem (1/10 m) i rzędna terenu w układzie PL-EVRF2007-NH, przewidywany termin zakończenia budowy i przewidywany termin osiągnięcia 50 m (art. 871a ust. 4).
  • Zmianę danych kontaktowych, zmianę wysokości, po której obowiązek zgłoszenia wygasa (np. obniżenie poniżej 50 m albo podwyższenie do 100 m), albo likwidację obiektu zgłasza się MON niezwłocznie, najpóźniej w ciągu 14 dni (art. 871a ust. 6).

Zgłoszenie do MON samo nie nakłada obowiązku oznakowania. Jeżeli jednak obiekt jest wyższy niż powierzchnie ograniczające przeszkody lotniska albo został uznany za przeszkodę decyzją, jest przeszkodą lotniczą – bez względu na wysokość – i wtedy zgłasza się go jako przeszkodę i oznakowuje. Jeżeli obiekt ma osiągnąć 100 m, zgłasza się go jako przeszkodę najpóźniej 2 miesiące przed osiągnięciem tej wysokości (§ 54 ust. 3 pkt 1).

Sankcje

Grzywna, kara ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku grozi m.in. za (art. 211 ust. 1 pkt 4, 4b i 4c, ust. 2):

  • postawienie obiektu wyższego niż powierzchnie ograniczające przeszkody bez zgody,
  • niezgłoszenie przeszkody albo zmian jej danych,
  • nieoznakowanie przeszkody,
  • niezgłoszenie obiektu 50–100 m do MON albo brak zawiadomienia MON o zmianie jego wysokości lub likwidacji,
  • dopuszczenie do tych czynów przez niedopełnienie obowiązku.

Czego przepisy nie rozstrzygają

  • „Otaczający teren”. Ustawa nie mówi, jak wyznaczyć poziom otaczającego terenu. Przy obiekcie blisko 100 m na pochyłym terenie wynik zależy od przyjętej metody.
  • Anteny a próg 100 m. Art. 87 ust. 2 (wliczanie anten i urządzeń) dotyczy obiektów w granicach powierzchni ograniczających przeszkody. Dla progu 100 m przepis tego nie mówi wprost; zgłoszenie podaje wysokość z dominantami, więc bezpieczniej je wliczać.
  • Awaria. Przepis nie definiuje awarii i liczy 24 godziny od jej zaistnienia, nie od wykrycia. Nie wyznacza też terminu naprawy. Ustawa nie mówi, czy niesprawne światło albo nieczytelne pomalowanie to „nieoznakowanie” w rozumieniu art. 211.
  • Kto oznakowuje. Obowiązek wiąże się z nieruchomością, nie z właścicielem obiektu, i pomija dzierżawcę (art. 87² ust. 2 pkt 1). Przy liniach przesyłowych, masztach operatorów i farmach wiatrowych obowiązki trzeba przypisać umową. Ustawa nie mówi też, czy obowiązek zarządzającego lotniskiem albo wnioskodawcy (art. 87² ust. 2 pkt 3–4) zastępuje obowiązek władającego nieruchomością, czy jest dodatkowy.
  • Terminy dla obiektów czasowych. Żuraw wyższy niż powierzchnie ograniczające przeszkody przy lotnisku zgłasza się 7 dni przed powstaniem, a żuraw 100 m z dala od lotniska – 2 miesiące przed (§ 54 ust. 7 i 9). „Powstanie” obiektu ruchomego nie jest zdefiniowane.
  • Przeszkoda uznana decyzją albo w pasie drogi startowej. Termin „2 miesiące przed osiągnięciem wysokości, od której obiekt staje się przeszkodą” (§ 54 ust. 3 pkt 1) nie ma tu zastosowania – przepis nie podaje innego.
  • Poziomy pośrednie 45–52 m. Dla przeszkody sięgającej 45–52 m ponad poziom odniesienia przepis nie rozstrzyga, czy potrzebny jest poziom pośredni (§ 36 ust. 2–4).
  • Uśredniona średnica komina. Przepis nie mówi, jak ją liczyć dla komina zwężającego się ku górze (§ 39). Metodę przyjmuje się w projekcie.
  • Obiekty 50–100 m. Obowiązek wobec MON zależy od tego, czy organ już wpisał obiekt do ewidencji przeszkód. Przepis nie mówi, czy liczy się wysokość docelowa, czy chwilowa w trakcie budowy. Zmiany wysokości w przedziale 50–100 m nie podlegają zawiadomieniu, więc ewidencja MON może być nieaktualna.

Podstawa: ustawa – Prawo lotnicze (tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 1407, ze zmianami obowiązującymi od 1.10.2026) – oznaczone „art.”; rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie przeszkód lotniczych, powierzchni ograniczających przeszkody oraz urządzeń o charakterze niebezpiecznym (tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 903) – oznaczone „§”.

Zobacz też: Oznakowanie dzienne – malowanie przeszkodowe · Projekt oświetlenia przeszkodowego · Serwis i naprawa lamp

Stan prawny: listopad 2026. Informacje mają charakter ogólny. Wiążące są przepisy oraz decyzje właściwych organów.